Visie op de maatschappelijke opgave in de zorg
De zorg in Nederland staat voor een ingrijpende maatschappelijke opgave. De zorgvraag blijft groeien, terwijl het aantal zorgprofessionals onder druk staat en de kosten toenemen. Tegelijkertijd heeft de zorg een steeds grotere impact op onze leefomgeving, wat vraagt om meer inzet op duurzaamheid. Deze maatschappelijke opgave raakt het hele zorgveld: patiënten, zorgprofessionals, zorgaanbieders, zorgverzekeraars en overheidspartijen.
Wij zetten ons in voor een toekomst waarin zorg voor iedereen toegankelijk, betaalbaar en van hoge kwaliteit blijft. Wij nemen onze wettelijke verantwoordelijkheid om tijdige, bereikbare en passende zorg te garanderen. We versnellen de transitie naar passende zorg. Dit doen we als volgt:
- We sturen actief op doelmatige en persoonsgerichte zorg
- We voorkomen onnodige zorg
- We versterken preventie en vitaliteit
Daarbij sluiten wij aan bij de gezamenlijke afspraken die zijn vastgelegd in onder andere het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg‑ en Welzijnsakkoord (AZWA). In deze akkoorden hebben partijen afgesproken om de zorg anders te organiseren en de transitie naar passende zorg te versnellen.
Van zorgverzekeraars en zorgaanbieders wordt verwacht dat zij scherp hebben wat deze opgave vraagt van hun sector, hun organisatie en de regio’s waarin zij actief zijn. Dit betekent het concreet voor a.s.r.:
- We organiseren toegankelijke zorg voor onze verzekerden (zorgplicht). We signaleren knelpunten en lossen deze op.
- We zetten publieke middelen doelmatig in, zodat zorg ook op lange termijn betaalbaar blijft.
- We borgen kwaliteit via minimumeisen en contracteren/vergoeden alleen binnen de geldende kwaliteitskaders.
- We versnellen de transitie naar passende zorg door dit zichtbaar te vertalen naar onze contractering en inkoopkeuzes.
a.s.r. is een landelijke zorgverzekeraar zonder eigen kernregio. Dat vraagt om een landelijke benadering met oog voor regionale verschillen. Dit doen we als volgt:
- Regionaal sluiten wij waar passend aan bij regionale plannen en samenwerkingsafspraken die bijdragen aan toegankelijkheid en passende zorg.
- Bovenregionaal dragen wij bij aan afspraken en kaders die nodig zijn om transformaties en passende zorg schaalbaar te maken.
Daarbij zoeken we de balans tussen meebewegen met regionale dynamiek en het bewaken van onze verantwoordelijkheid richting al onze verzekerden, verspreid over Nederland.
Het borgen van toegankelijke zorg vormt een essentieel onderdeel van de maatschappelijke opgave. Toegankelijkheid vraagt om actieve sturing. Dit doen wij als volgt:
- We monitoren structureel veranderingen in zorgbehoefte en zorgaanbod en sturen we bij wanneer knelpunten ontstaan. Bijvoorbeeld (maar niet uitsluitend) door middel van bijcontracteren.
- We volgen of maatregelen het beoogde effect hebben (leren en bijsturen).
- We bieden vanaf 2026 verzekerden met een wachttijd boven de treeknorm proactief zorgbemiddeling aan.
Van zorgaanbieders verwachten wij dat zij tijdig signaleren wanneer toegankelijkheid onder druk komt te staan en actief meewerken aan oplossingen, zodat verzekerden binnen redelijke tijd en afstand geholpen kunnen worden.
De maatschappelijke opgave vraagt dat we de zorg betaalbaar houden bij groeiende vraag en schaarse capaciteit. Daarom sturen wij in onze zorginkoop op de volgende punten:
- We kiezen zorg die niet zwaarder, duurder of complexer is dan nodig.
- We zetten bewezen werkwijzen in die verspilling verminderen en capaciteit vrijspelen.
- We maken contractafspraken die de beweging naar passende zorg ondersteunen.
Kwaliteit van zorg is een onmisbaar onderdeel van de maatschappelijke opgave. a.s.r. verwacht dat zorgaanbieders voldoen aan wettelijke eisen en handelen conform geldende kwaliteitsstandaarden en professionele richtlijnen. Transparantie over kwaliteit en het werken met een structurele leer- en verbetercyclus zijn daarbij essentieel.
De inzet op toegankelijkheid, kwaliteit en doelmatigheid komt samen in onze visie op passende zorg. Passende zorg is voor a.s.r. het verbindende principe om invulling te geven aan de maatschappelijke opgave. Passende zorg is waardegedreven, komt samen met en rondom de zorgvrager tot stand, vindt plaats op de juiste plek en gaat over gezondheid in plaats van ziekte.
Door passende zorg centraal te stellen, werken wij aan:
- het verbeteren van de toegankelijkheid van zorg
- het doelmatig inzetten van schaarse mensen en middelen
- het behouden van verantwoorde kwaliteit van zorg
- het verlichten van de druk op zorgprofessionals
Dat wij passende zorg niet alleen onderschrijven, maar deze ook zichtbaar vertalen naar onze zorginkoop. Dat doen wij door in onze contractering en inkoopkeuzes ruimte te geven aan zorgvormen en werkwijzen die bijdragen aan:
- het voorkomen of verminderen van onnodige zorg
- het beter benutten van capaciteit
- het versterken van eigen regie van verzekerden
- het organiseren van zorg op de meest passende plek
Wij verwachten van zorgaanbieders dat zij deze beweging naar passende zorg structureel verankeren in hun organisatie. Thema’s als samen beslissen, positieve gezondheid, digitalisering, proactieve zorgplanning en het versterken van eigen regie op gezondheid zijn daarbij onmisbaar.
De concrete invulling van passende zorg en wat dat betekent voor onze zorginkoop, verschilt per zorgsector en wordt daarom per zorgsoort uitgewerkt in het zorginkoopbeleid, in samenhang met landelijke afspraken en regionale ontwikkelingen.
Onze maatschappelijke opgave vraagt om duidelijke keuzes. a.s.r. richt zich daarbij op drie samenhangende speerpunten die richting geven aan ons handelen en aan onze zorginkoop.
-
Een toekomstbestendig zorgstelsel begint bij gezondheid. a.s.r. gelooft dat iedereen een rol heeft in het bevorderen van gezondheid en het voorkomen van zorg waar dat kan. Door sterker in te zetten op preventie en eigen regie kan een deel van de zorgvraag worden verlicht of voorkomen, waardoor ruimte ontstaat voor zorg die echt nodig is.
Wij zetten ons in voor een beweging van zorg naar gezondheid. Dat betekent dat wij initiatieven ondersteunen die bijdragen aan een gezonde leefstijl en die verzekerden actief betrekken bij hun eigen gezondheid en zorgproces. Wanneer mensen beter in staat zijn om weloverwogen keuzes te maken, draagt dat bij aan betere gezondheidsuitkomsten, lagere zorgkosten en het toegankelijk houden van de zorg voor iedereen. -
De maatschappelijke opgave in de zorg reikt verder dan gezondheid alleen. De zorgsector heeft een aanzienlijke ecologische voetafdruk en staat voor de uitdaging om bij te dragen aan een duurzame samenleving. a.s.r. ziet verduurzaming van de zorg daarom als een integraal onderdeel van haar verantwoordelijkheid.
Wij willen een actieve partner zijn voor zorgaanbieders en andere partijen die werken aan het verkleinen van de milieu-impact van zorg. Door duurzame initiatieven te ondersteunen, te verbinden en waar mogelijk op te schalen, dragen wij bij aan een zorglandschap dat niet alleen toekomstbestendig is voor mensen, maar ook voor de planeet. Daarnaast vinden wij het belangrijk dat verzekerden bewuste keuzes kunnen maken voor duurzamere zorg. -
Zorgprofessionals vormen het fundament van het zorgstelsel. Zonder voldoende vitale en gemotiveerde professionals komt de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg in het geding. a.s.r. ziet het versterken van duurzame inzetbaarheid van zorgprofessionals daarom als een cruciaal onderdeel van de maatschappelijke opgave.
Wij geloven dat investeren in werkgeluk, vitaliteit en ontwikkeling noodzakelijk is om zorgprofessionals inzetbaar te houden, nu en in de toekomst. a.s.r. stimuleert zorgaanbieders om hier actief werk van te maken en ondersteunt initiatieven die bijdragen aan een gezonde en veerkrachtige werkomgeving.
Door samen te werken aan duurzame inzetbaarheid zorgen we ervoor dat zorgprofessionals hun werk met plezier kunnen blijven doen en dat zorg beschikbaar blijft voor iedereen die daarop is aangewezen.
Deze visie op de maatschappelijke opgave vormt het kader voor het zorginkoopbeleid van a.s.r. In onze zorginkoop maken wij concreet hoe wij, binnen onze rol als zorgverzekeraar, bijdragen aan de gezamenlijke maatschappelijke opgave en aan de doelen uit het IZA en AZWA.
Per zorgsector maken wij met ons inkoopbeleid concreet hoe deze speerpunten en het principe van passende zorg doorwerken in:
- de manier waarop wij zorg inkopen
- de eisen die wij stellen aan zorgaanbieders
- onze rol in zorgtransformaties in het kader van het IZA en AZWA
Zo verbinden wij onze maatschappelijke verantwoordelijkheid met onze wettelijke taak om zorg in te kopen die toegankelijk, betaalbaar en van goede kwaliteit is voor onze verzekerden.
Deze visie is geen statisch document. a.s.r. volgt doorlopend de ontwikkelingen in het zorgveld en de impact van onze keuzes in de zorginkoop. Wanneer omstandigheden, inzichten of landelijke afspraken daartoe aanleiding geven, herijken wij deze visie, zodat zij blijvend richting geeft aan ons handelen.